MAP LLAWN +

Porthaethwy

Mae’r dref wedi ei lleoli ar lannau’r Fenai, a dwy bont drawiadol Porthaethwy yw’r cysylltiadau ffisegol rhwng Ynys Môn a’r tir mawr.

Agorwyd Pont Grog Menai (Pont Menai) yn 1826 gan Thomas Telford. Hon oedd pont grog haearn gyntaf y byd ac mae’n 1,265 troedfedd / 305m o hyd, gyda rhychwant canolog o 579 troedfedd / 177m gyda’r lôn rhyw 98m troedfedd / 30m uwchben y dŵr i ganiatáu i longau hwylio fynd oddi tani. Mae Pont Britannia a agorwyd yn 1850 o ddyluniad prototeip bocs-drawstiau godidog gan William Fairbairn a Robert Stephenson. Fe’i hagorwyd yn wreiddiol i gludo traffig rheilffordd, ond fe’i haddaswyd yn strwythur dec dwbl yn dilyn tân trychinebus yn 1970.  Mae bellach yn cludo traffig rheilffordd a thraffig ffordd.

Daw taith gerdded fer o ganol tref Porthaethwy â’r ymwelydd at waelod Pont Menai, o ble y gellir gwerthfawrogi orau faint gwirioneddol y strwythur hynod hwn. Mae’r Promenâd Belgaidd (a adeiladwyd gan ffoaduriaid Fflandrys yn ystod y Rhyfel Mawr rhwng 1914-16) yn arwain i’r de-orllewin oddi yma ac yn fuan fe gyrhaeddir sarn sy’n cysylltu Ynys yr Eglwys ac Eglwys hynafol Sant Tysilio â’r lan. Wrth gerdded o amgylch mynwent yr eglwys, ceir golygfeydd gwych o Afon Menai, y ddwy bont ac Ynys Gorad Goch, lle'r oedd y trigolion unwaith yn gwneud bywoliaeth o’r pysgod oedd yn cael eu dal yn y trapiau oedd wedi eu hadeiladu yno.

Mae detholiad o siopau diddorol ym Mhorthaethwy, gan gynnwys siopau hen greiriau, llyfrau a nwyddau haearn.  Mae casgliad da o dafarndai a bwytai yn darparu ar gyfer pob chwaeth, gan gynnwys bwyd môr lleol.

Pethau eraill i'w gwneud

  • Bwyd a Diod

    'Bwyd a Diod'

    'Mae Ynys Môn yn apelio i’r holl synhwyrau ac mae'n anodd dod o hyd i gyrchfan well i unrhyw un sy’n hoff o fwyd. '

  • Cerdded

    'Cerdded'

    'Cerdded o amgylch Ynys Môn.'

  • Teulu

    'Teulu'

    'Y rhan orau o unrhyw ymweliad ag Ynys Môn yw gwybod y bydd gan bob aelod o’r teulu atgofion gwych i’w rhannu. '

  • Treftadaeth

    'Treftadaeth'

    'Dewch i Ynys Môn i fwynhau hanes yr ynys. '

Atyniadau eraill

  • Canolfan Hamdden David Hughes Porthaethwy

    'Canolfan Hamdden David Hughes Porthaethwy'

    'Mae gan Ganolfan Hamdden David Hughes llawer i gynnig, gan gynnwys ddosbarthiadau ffitrwydd cyson, neuadd chwaraeon ac ystafell ffitrwydd modern.'

  • Marchnad Ffermwyr Ynys Mon

    'Marchnad Ffermwyr Ynys Mon'

    'Mae amrywiaeth eang o gynhyrchwyr bwyd o safon yn dod at ei gilydd ar y trydydd Sadwrn o bob mis i ffurfio Marchnad Ffermwyr Môn.'

  • Treftadaeth Menai – Arddangosfa Pontydd Menai

    'Treftadaeth Menai – Arddangosfa Pontydd Menai'

    'Mae’r amgueddfa gymunedol hon yn adrodd hanes croesi’r Fenai ac yn dathlu’r ddwy bont fyd enwog a’r peirianwyr a’u hadeiladodd.'