Taith gymedrol ond anodd oherwydd y traciau nad oes fawr o ddefnydd arnynt, sy’n gallu bod yn serth, yn wlyb, ac yn llawn tyfiant. Ond mae’r golygfeydd o fryngaer Bwrdd Arthur wrth ddychwelyd yn ei gwneud hi’n werth y drafferth.
Cylchdaith Llanddona
Disgrifiad o daith gylchol ger Llanddona, ar arfordir dwyreiniol Ynys Môn.
Rhagor o wybodaeth am y daith gerdded hon
Hanes a diddordebau
- Mae patrwm datblygu damweiniol Llanddona yn deillio o dyddynnod a sefydlwyd ar dir gwastraff o dan system hawliau sgwatwyr y Tŷ Unnos. I’r dwyrain o’r pentref, ceir SoDdGA (SSSI) Gwarchodfa Natur Comin Llanddona, a cheir sawl darn arall o rostir comin o gwmpas yr ardal.
- Bryn calchfaen gwastad, serth ydy Bwrdd Arthur, neu Din Sylwy, sy’n mynd i fyny 164m, a cheir gweddillion bryngaer o Oes yr Haearn ar ei gopa. Fe gafodd y wal gerrig sych o amgylch ei berimedr, sy’n 2m o drwch, ac sy’n amgáu 7.5ha, ei hadeiladu ar frys i wrthsefyll ymosodiad gan y Rhufeiniaid.
- Mae cofnodion o Eglwys Sant Mihangel, ar lethr dwyreiniol Bwrdd Arthur, yn dyddio’n ôl mor bell â 1254, ond mae’r eglwys bresennol yn dyddio’n ôl i’r 15fed ganrif.
- Ar lanw isel, gwelir cored bysgod ganoloesol mewn cyflwr da, byddai’n dal pysgod wrth i’r llanw fynd allan.
- Mae Eglwys Sant Dona, sef tarddiad enw’r pentref, wedi’i chysegru i Sant Dona a oedd yn byw ar y lan gerllaw. Mae’r adeilad presennol yn Fictoraidd, ond codwyd yr eglwys gyntaf ar y safle yn 610AD.
Bywyd gwyllt
Ar lanw isel, mae’r 10km² o fwd tywod agored, graean bras a chlogfeini yn Nhraeth Coch yn croesawu gylfinirod, piod y môr, pibyddion coesgoch, cwtiaid, pibyddion y traeth, a phibyddion y mawn, ac ym misoedd y gaeaf, gwyddau duon.
Mae cynefin glaswelltir calchaidd Bwrdd Arthur yn gartref i eithin mân, y cor-rosyn cyffredin, yr eurinllys gwelw, tegeirian y broga, y gorfanhadlen eiddew, a’r cor-rosyn lledlwyd, sy’n brin ar hyd a lled y wlad.
Trafnidiaeth gyhoeddus
Mae bws Rhif 58L o Fiwmares yn stopio 1km o ddechrau’r daith gerdded hon.
Lluniaeth
Ym man cychwyn y daith, ym maes parcio’r traeth, ceir caffi tymhorol, yn ogystal â byrddau picnic, a thoiledau.
Nid oes unrhyw gaffis neu siopau yn Llanddona, ond gallwch gael bwyd yn nhafarn Yr Owain Glyndwr.
Mapiau llwybr
Mae mapiau llwybrau digidol yn seiliedig ar GPS ar gael isod.
Darganfyddwch sut i ddefnyddio ffeiliau GPX a KML - yn agor mewn tab newydd .
Fformat GPX
Lawrlwythiad: Cylchdaith Llanddona (GPX)Fformat KML
Lawrlwythiad: Cylchdaith Llanddona (KML)Mynediad
Mae ffioedd mynediad yn berthnasol
Parcio
Gall taliadau parcio fod yn berthnasol
Cyfeiriad
Dechrau'r daith gerdded
Mwynderau
- Cyfeillgar i deuluoedd
- Parcio ar gael